"Tết sớm" từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đặc sắc, mang vốn riêng có của con người H'mông nói riêng và mảnh đất Hà Giang nói chung. Cùng PYS Travel khám phá ngày Tết người H'mông ở Hà Giang để biết và yêu nhiều hơn miền đất hứa này.
Đọc thêm: Top 5 bản làng nhất định phải đến khi du lịch Hà Giang
Cảnh sắc Hà Giang ngày xuân về (Nguồn ảnh: Hoàng Tú)
1. Thời gian diễn ra Tết trên Hà Giang
Người H'Mông ở Hà Giang ăn Tết vào tháng Chạp, sớm hơn đồng bào cả nước một tháng. Cứ tầm 25, 26 tháng Chạp hàng năm, người Mông bắt đầu dừng lại công việc, nghỉ ngơi, chuẩn bị đón Tết.
Đua nhau khoe sắc, mùa hoa làm sáng bừng lên cả cao nguyên đá (Nguồn ảnh: Dũng Lại)
Hà Giang những ngày này thực sự đẹp rực rỡ. Là vẻ đẹp hòa quyện của sắc hoa đua nở ngày xuân và sắc màu của váy áo thổ cẩm của những người đồng bào H'mông, những chàng trai cô gái người tộc xuống đường đón Tết, du xuân.
Đọc thêm: Du lịch Hà Giang tháng 10 để chiêm ngưỡng vẻ đẹp mùa thu
Không còn cái giá lạnh của mùa đông...(Nguồn ảnh: Hoàng Tú)
Nắng ấm áp tràn về các bản làng. (Nguồn ảnh: Nguyễn Hoàng Anh)
2. Những phong tục độc đáo và không khí rộn ràng ngày Tết
Không chỉ thu hút bởi mốc thời gian đón xuân sớm hơn đồng bào dưới xuôi, Tết người H'Mông ở Hà Giang còn ẩn chứa vô số phong tục tập quán truyền thống vô cùng độc đáo, đậm đà bản sắc văn hóa của đồng bào vùng cao nguyên đá.
Khi tiếng cồng chiêng, tiếng khèn gọi bạn tình bắt đầu vang lên khắp các sườn núi cũng là lúc các nghi lễ tâm linh quan trọng diễn ra. Người Mông quan niệm rằng sau một năm dài vất vả nương rẫy, các công cụ lao động như cày, cuốc, hay cối xay ngô cũng cần được nghỉ ngơi. Do đó, họ thường làm lễ "phong" dụng cụ, dán giấy đỏ lên các vật dụng thân thuộc như một lời tri ân vì đã gắn bó vất vả cùng gia chủ suốt bốn mùa.
Đặc biệt, mâm cỗ cúng tổ tiên trong những ngày này không thể thiếu món bánh dày truyền thống. Những chàng trai khỏe mạnh nhất bản sẽ tề tựu lại để cùng nhau giã bánh trong cối đá lớn; từng chiếc bánh tròn vo, trắng ngần tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời và là biểu tượng của sự no ấm, vẹn tròn. Bên cạnh đó, hương thơm nồng nàn của chén rượu ngô men lá hòa quyện cùng vị đậm đà của thắng cố nghi ngút khói bên bếp lửa hồng càng làm cho cái lạnh giá của mùa đông miền cực Bắc trở nên ấm áp lạ kỳ.
Đọc thêm: Lùng Tám Quản Bạ Hà Giang: Chuyện kể về nghề dệt lanh truyền thống của người Mông
Bước sang những ngày đầu năm mới, không gian bản làng như bừng sáng. Khắp các ngả đường từ Quản Bạ, Yên Minh đến Đồng Văn, Mèo Vạc, đâu đâu cũng bắt gặp hình ảnh rực rỡ của những thiếu nữ H'Mông trong trang phục thổ cẩm thêu hoa văn tinh xảo, diện những chiếc váy xòe rực rỡ sắc màu. Tiếng khèn môi, khèn lá chập chùng theo từng bước chân du xuân. Cả cộng đồng cùng hòa mình vào các trò chơi dân gian truyền thống náo nhiệt như ném pao, đánh yến, chơi quay hay tham gia vào lễ hội Gầu Tào cầu phúc cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Trải nghiệm Tết người H'Mông ở Hà Giang chắc chắn sẽ để lại trong lòng mỗi du khách những ấn tượng khó quên về một nét đẹp văn hóa nguyên sơ, nồng hậu và tràn đầy sức sống giữa miền đá cao nguyên.
Đọc thêm: Trải nghiệm đón xuân vùng cao với chuyến du lịch Hà Giang tháng 2
3. Nét đặc sắc của ngày Tết người H'mông ở Hà Giang
Đâu chỉ là sớm hơn, Tết của người Mông ở Hà Giang có mang những nét đặc trưng riêng, vô cùng thú vị và độc đáo.
Sau khi hoàn tất công việc đồng áng, họ nghỉ ngơi sau một năm lao động hăng say, vất vả để chuẩn bị sắm sửa, đón ngày Tết về. Người Mông sống chủ bằng các hoạt động nông nghiệp, những công cụ dụng cụ sản xuất đối với họ vô cùng có ý nghĩa. Vì vậy, sau khi dừng các công việc, họ phong lại tất cả các công cụ sản xuất. Mỗi thứ lại được họ "phong" bằng những hình thức khác nhau, ví dụ các lò rèn phải làm lễ đóng lò, chiếc cối xay ngô thì phải được tháo ra, dán một tờ giấy bản lên rồi làm lễ với gà, bánh ngô và rượu.
Tết đến năm sang bà con ai cũng tất bật (Nguồn ảnh: Hoàng Tú)
Khác với người Kinh có chiếc bánh chưng trong ngày Tết cổ truyền. Người Mông không thường gói bánh chưng bởi bánh chưng không nhất thiết phải có trong ngày Tết. Thịt, rượu và bánh ngô mới là 3 món chính nhất định phải có trong mâm cỗ Tết của người Mông. Thay vì bánh chưng, để thể hiện một vụ mùa thắng lợi và ước mong một năm mới đủ đầy, mỗi gia đình người Mông ngày Tết thường có một mâm bánh dày. Bánh dày phải được làm từ gạo nếp nương và chính tay người phụ nữ Mông làm ra.
Đọc thêm: Ngẩn ngơ một Hà Giang tháng 4 đẹp lạ lùng
Một nét đặc biệt nữa của ngày Tết trên Hà Giang. Không phải là cảm giác hồi hộp đón chờ giây phút giao thừa, cùng nhau thưởng thức pháo hoa như những nơi khác. Bà con nơi đây không đón giao thừa mà đơn giản đối với họ tiếng gà gáy đầu tiên của sáng sớm mùng Một chính là mốc đánh dấu cho một năm mới bắt đầu.
Ngày đầu tiên của năm mới, khi bóng mặt trời lấp ló, họ cũng háo hức xúng xính những bộ váy áo đẹp nhất đã chuẩn bị từ trước để xuống đường chơi xuân.
Ra phiên chợ xuân chọn cho mình tấm vải mới cho một năm sắp sang (Nguồn ảnh: Trần Giáp)
Xuýt xoa thưởng thức thắng cố nghi ngút khói (Nguồn ảnh: Trần Giáp)
Họ náo nức kéo nhau đi du xuân (Nguồn ảnh: Hoàng Tú)
Ăn mừng một năm cũ đã qua, bắt đầu một năm mới với đầy những hy vọng may mắn, an lành. Du lịch Hà Giang những ngày xuân ấy không thể không nói đến lễ hội Gầu Tào - lễ hội cầu phúc truyền thống của người H'mông. Hội Gầu Tào trong quan niệm của người dân nơi dân để tạ ơn tổ tiên cho mùa màng bội thu, cho chăn nuôi thuận lợi, và đặc biệt cầu cho cháu con đầy đàn. Mang trong mình những nét văn hóa ngày Tết độc đáo, riêng biệt của người dân nơi đây. Gầu Tào được coi lễ hội lớn nhất của người Mông trong năm, và từ đó thu hút rất nhiều sự quan tâm của du khách.
Tham khảo ngay tour du lịch Hà Giang:
Tour Hà Giang 3 ngày 2 đêm từ Hà Nội
Tour du lịch Hà Giang từ TP.HCM
Hà Giang những ngày này mang một vẻ đẹp đắm say, níu chân người lữ khách (Nguồn ảnh: Hoàng Tú)
Ngoài hội Gầu Tào, Tết người H’Mông ở Hà Giang còn có lễ cúng Xử Cang - thần hộ mệnh trong văn hóa tâm linh của họ. Xử Cang là thần mang tới tài lộc, sức khỏe và bảo vệ cho mùa màng và gia súc.
Váy áo thổ cẩm rực rỡ (Nguồn ảnh: Trần Giáp)
Chẳng những có các lễ hội truyền thống, cả năm vất vả, Tết chính là quãng thời gian họ nghỉ ngơi, tổ chức trò chơi, tổ chức giao lưu âm nhạc. Những điệu hát, điệu khèn ngày Tết, những trò chơi dân gian ấy như là một thứ không thể thiếu trong ngày Tết ở Hà Giang. Cùng nhau hòa vào âm thanh ngày xuân rộn ràng, họ như quên hết bao vất vả của năm cũ, chỉ còn đó niềm vui, niềm hạnh phúc nơi rẻo cao.
Đọc thêm: Cẩm nang du lịch Hà Giang 2026: Lịch trình & kinh nghiệm
Các bản làng giao lưu điệu với nhau điệu múa ô hay tiếng hát tiếng khèn, rồi chọi dê, chọi bò, cùng nhau tham gia các trò chơi dân gian: đi khà kheo, đẩy đậy, ném pao, bắn nỏ, đánh sảng...(Nguồn ảnh: Trần Giáp)
Cùng hòa vào trong những làn điệu dân tộc (Nguồn ảnh: Trần Giáp)
Nếu bạn có lỡ yêu miền đất xinh đẹp này thì mùa xuân này hãy về với Hà Giang đón cái Tết nơi địa đầu để cùng đắm chìm trong cảnh sắc cũng như khám phá nét văn hóa độc đáo thú vị của ngày Tết người H'mông ở Hà Giang.
Tham khảo ngay tour du lịch Hà Giang:
Tham khảo chùm tour du lịch mới nhất của PYS Travel:
Tour Trong Nước mùa lúa chín 2026
Bản Quyền Hình Ảnh:
PYS Travel luôn tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ về tác phẩm nhiếp ảnh, ảnh chụp của các cá nhân và tổ chức. Chúng tôi luôn cố gắng nỗ lực liên hệ với tất cả các tác giả có ảnh được sử dụng để xin sự cho phép sử dụng ảnh. Nếu có sự sơ xuất hay thiếu sót nào, chúng tôi xin được gửi lời xin lỗi tới các tác giả, chủ sở hữu hình ảnh. Các anh/chị cũng vui lòng gửi phản hồi lại cho PYS Travel: https://pystravel.vn/ban-quyen-hinh-anh
