Khám phá đèo Mã Phục Cao Bằng - Tuyệt tác thiên nhiên và những giai thoại lịch sử

17:18 06/02/2026


Khám phá đèo Mã Phục Cao Bằng - Tuyệt tác thiên nhiên và những giai thoại lịch sử

Được mệnh danh là một trong những con đèo đẹp nhất Việt Nam, đèo Mã Phục thu hút bởi địa thế độc đáo và những truyền thuyết dân gian đầy lôi cuốn. Cùng PYS Travel ngược dòng thời gian để khám phá vẻ đẹp nguyên bản và giá trị lịch sử ẩn sau cái tên "con ngựa quỳ" trên vùng đất Cao Bằng.

1. Giới thiệu về Đèo Mã Phục Cao Bằng

Đèo Mã Phục nằm ở ranh giới giữa hai huyện Hòa An và Trà Lĩnh, cách thành phố Cao Bằng 22 km. Đèo cao khoảng 700m so với mực nước biển, uốn lượn quanh co 7 tầng dốc giữa hai dãy núi đá vôi hướng mặt về nhau tựa như hình ảnh hai con ngựa đang nằm phủ phục. Đèo Mã Phục thuộc nhóm những cung đường hiểm trở nhất Việt Nam. Đặc biệt, đây là điểm di sản địa chất của công viên Địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng được UNESCO công nhận.

đèo mã phục
Đèo Mã Phục Cao Bằng (Ảnh: Báo Lao Động)

Đèo Mã Phục là điểm di sản địa chất có giá trị lớn về mặt địa chất. Tại đây, ở chỗ tiếp xúc với đá vôi là loại đá khác màu xanh đen hình cầu, gọi là “bazan cầu gối”. Khoảng 260 triệu năm trước, khu vực này có nhiều núi lửa hoạt động ngầm dưới biển. Dung nham núi lửa phun lên trong nước biển bị nguội đột ngột tạo thành các cầu gối xếp chồng lên nhau. Kích cỡ và màu sắc của các cầu gối thay đổi tùy thuộc vào độ axit của dung nham.

2. Giai thoại về tên gọi đèo Mã Phục Cao Bằng

Khi đi qua con đèo này, du khách sẽ ấn tượng với hai khối đá vôi sừng sững đối diện nhau. Hình dáng của chúng tựa như hai con tuấn mã đang quỳ gối phủ phục, đó cũng chính là nguồn gốc của cái tên Mã Phục. Ẩn sau địa danh này là những câu chuyện dân gian ly kỳ, nổi bật nhất là huyền thoại về thủ lĩnh Nùng Chí Cao. Vào thế kỷ 11, vị anh hùng dân tộc Nùng này đã dẫn dắt nhân dân đánh đuổi quân Tống phương Bắc, từng xác lập chủ quyền tại vùng đất Quảng Đông và Quảng Tây ngày nay.

giai thoại về đèo mã phục
Cung đường đẹp nao lòng vùng Đông Bắc (Ảnh: Báo Lao Động)

Tuy nhiên, sau ba năm xưng vương, sự nghiệp của ông gặp biến cố trước sức ép của đối phương. Theo lời kể của người dân địa phương, trong một lần bị truy kích, khi đến đỉnh đèo này, cả người và ngựa đều kiệt sức rồi ngã xuống. Cái tên Mã Phục ra đời từ đó, như một cách để hậu thế ghi nhớ dấu chân của người anh hùng và lòng trung thành của chú ngựa chiến.

3. Thời điểm thích hợp để du ngoạn đèo Mã Phục Cao Bằng

Tuy khung cảnh thiên nhiên đèo Mã Phục Cao Bằng có thể nói là đẹp bất chấp thời gian, tuy nhiên, bạn nên cân nhắc đến đây vào tháng 8 hoặc tháng 9 khi thời tiết ít mưa và có nắng nhẹ. Thời điểm này không chỉ thuận lợi cho việc di chuyển mà còn cho phép bạn tận hưởng trọn vẹn bức tranh thiên nhiên với hình ảnh thác đổ tung bọt trắng xóa kỳ vĩ, ruộng lúa chín trải dài…

checkin chân đèo mã phục
Checkin chân đèo Mã Phục (Ảnh: Báo Lao Động)

Một số khoảng thời gian lý tưởng khác để chinh phục đèo Mã Phục là vào tháng 11 hoặc tháng 12, khi hoa tam giác mạch và dã quỳ nở rộ phủ kín núi rừng Đông Bắc. Hay bạn có thể đến vào dịp cuối xuân đầu hạ, thời điểm mà các loại hoa mơ, hoa mận, hoa lê thi nhau khoe sắc.

4. Cách di chuyển đến Đèo Mã Phục

Trước hết, để đặt chân tới được đèo Mã Phục thì bạn cần có mặt trước ở thành phố Cao Bằng. Thành phố Cao Bằng có thể coi là điểm trung chuyển trước khi bạn muốn đi các điểm tham quan lân cận như Hang Pác Bó, suối Lê Nin, thác Bản Giốc, đèo Mã Phục,... Từ Hà Nội, bạn có thể đi xe máy tự túc hoặc đi xe khách/xe limousine tới thành phố Cao Bằng.

di chuyển đến đèo mã phục
Di chuyển đến đèo Mã Phục Cao Bằng (Ảnh: Báo Lao Động)

Sau khi tới được thành phố Cao Bằng rồi thì để đi đến đèo Mã Phục, bạn sẽ mất khoảng 1 giờ đồng hồ với quãng đường dài chừng 30km. Để đến đèo Mã Phục, bạn có thể đi bằng xe máy, xe khách địa phương hoặc xe bus. Nếu như bạn chưa từng tới Cao Bằng và không biết đường đi cụ thể như thế nào, hãy cân nhắc thuê taxi hoặc thuê xe riêng để tránh bị lạc đường.

Đối với những bạn trẻ thì có lẽ sẽ có sở thích phượt bằng xe máy hay ô tô để tiện di chuyển, dừng nghỉ cũng như ngắm được phong cảnh và tận hưởng bầu không khí trong lành. Vì thế các đoàn phượt bằng xe máy từ thành phố Cao Bằng tới đèo Mã Phục thường là cảnh tượng không hiếm. Nếu xuất phát từ thành phố Cao Bằng, bạn chỉ cần đi theo hướng quốc lộ 3 là sẽ tới được con đèo hùng vĩ này.

Lễ này, vivu Cao Bằng cùng PYS Travel thôi nào!

Tour Hồ Ba Bể - Thác Bản Giốc 3 ngày 3 đêm từ TP.HCM - Tết Nguyên Đán 2026

Tour Hồ Ba Bể - Thác Bản Giốc 3 ngày 2 đêm từ Hà Nội - Tết Nguyên Đán 2026

5. Những địa điểm không thể gần Đèo Mã Phục tại Cao Bằng

5.1. Chợ phiên trên đỉnh đèo

Chợ phiên ở đèo Mã Phục là một phần trong việc tái hiện văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số. Người dân lên rừng thu thập các sản vật từ thiên nhiên hoặc sản phẩm mà họ tự trồng hoặc nuôi để mang ra chợ và bán cho du khách. Điều này đảm bảo chất lượng sản phẩm được bày bán ở đây. Các sản phẩm bán chạy ở chợ phiên đèo Mã Phục bao gồm hạt dẻ Trùng Khánh, dao cuốc xẻng, thịt bò, và nhiều mặt hàng khác.

chợ phiên trên đèo mã phục
Khu chợ là nơi những người đồng bào dân tộc trao đổi, buôn bán hàng hóa (Ảnh: sưu tầm)

5.2. Thác Bản Giốc

Thác Bản Giốc là một trong những cảnh quan du lịch vô cùng nổi tiếng ở Cao Bằng. Vì nằm ở ranh giới Việt - Trung, nên dòng thác này có đến 2 tên gọi phù hợp với người dân địa phương của cả 2 quốc gia. Thác không đổ trực tiếp từ trên xuống đất mà đổ thành nhiều tầng giống như bậc thang nên nhìn từ xa, nơi đây giống hệt như một dải lụa phát sáng. Cảnh quan xung quanh thác cũng vô cùng đẹp đẽ và không kém phần hùng vĩ. Nơi đây chắc chắn sẽ làm bạn phải trầm trồ khi ghé thăm.

thác bản giốc

du lịch thác bản giốc
Viên ngọc của vùng đất Cao Bằng (Ảnh: PYS Travel)

Xem thêm >> Kinh nghiệm du lịch thác Bản Giốc Cao Bằng chi tiết từ A–Z

5.3. Núi Mắt Thần

Núi Mắt Thần là một ngọn núi nhỏ nằm bên trong thung lũng xóm Bản Danh, thuộc địa phận xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng. Tọa độ địa danh này cách Hồ Thang Hen khoảng 2km, nên bạn hoàn toàn có thể kết hợp cho lịch trình chuyến đi của mình để tiết kiệm thời gian. Đi theo đường tỉnh lộ, khách du lịch Cao Bằng rẽ phải để vào hồ Thang Hen, sau đó, hỏi đường đến xóm Bản Danh tại đây tiếp tục theo con đường dưới chân núi là tới Núi Mắt Thần.

núi mắt thần
Khám phá núi Mắt Thần Cao Bằng (Ảnh: PYS Travel)

Tên gọi Núi Mắt Thần được người dân gọi theo tiếng Tày là “Phja Piót” (núi Thủng). Sở dĩ tên gọi này xuất phát từ đặc điểm ngọn núi hoàn toàn khác biệt. Đặt chân đến núi Mắt Thần, bạn sẽ choáng ngợp bởi có một lỗ thủng xuyên hai mặt ngọn núi. Độ cao chừng 50m so với mặt nước biển. Được hình thành bởi sự vận động nâng ở giai đoạn kiến tạo.

tham quan núi mắt thần
(Ảnh: PYS Travel)

Với độ cao lý tưởng, từ đây bạn có thể thu trọn vào tầm mắt cảnh sắc của hồ Nặm Trá đã cạn khô nước. Thay vào đó là sự hiện diện của thảm cỏ xanh bạt ngàn, xung quanh có nhiều ngọn núi bao quanh. Chưa hết, những nương ngô uốn lượn điểm xuyết cho bức tranh thiên nhiên thêm phần cuốn hút.

Khám phá thêm các tour Cao Bằng cực hấp dẫn của PYS Travel: 

Tour Đông Bắc: Hà Giang - Ba Bể - Bản Giốc 5 ngày 4 đêm từ Hà Nội

Tour Đông Bắc: Hà Giang - Cao Bằng - Bắc Kạn 5 ngày 5 đêm từ TP.HCM

5.4. Hồ Thang Hen

Khu du lịch sinh thái hồ Thang Hen nằm trong công viên địa chất toàn cầu non nước Cao Bằng, thuộc xã Quốc Toản, huyện Trà Lĩnh, cách thành phố Cao Bằng khoảng 20km. Hồ Thang Hen còn được biết đến với tên “Tuyệt tình cốc” của Cao Bằng. Hồ Thang Hen thu hút ánh nhìn du khách với vẻ đẹp huyền bí, thơ mộng như chốn bồng lai tiên cảnh tọa lạc giữa núi rừng.

hồ thang hen
Tuyệt tác thiên nhiên hùng vĩ giữa núi non (Ảnh: sưu tầm)

Quanh năm, nước hồ Thang Hen luôn có màu xanh ngọc bích giống như chiếc gương khổng lồ phản chiếu cảnh vật núi non đất trời xung quanh. Chính vì thế, nơi đây còn được mệnh danh là “hòn đảo ngọc” tọa lạc trên núi cao của tỉnh Cao Bằng. Hồ Thang Hen là nơi tựu lại của các con sông, con suối quanh khu vực và chảy xuôi về theo hệ thống hang động. Những ngày trời mưa lớn, nước trong hồ đầy tràn sang những thung lũng xung quanh tạo thành một chuỗi hồ nước xanh ngát rất đẹp mắt.

Xem thêm >> Khám phá 15 địa điểm du lịch Cao Bằng hút khách du lịch nhất

5.5. Động Ngườm Ngao

Ẩn mình trong lòng núi đá vôi hùng vĩ tại bản Gun, xã Đàm Thuỷ, huyện Trùng Khánh, Cao Bằng, động Ngườm Ngao như một bức tranh thủy mặc tuyệt đẹp được thiên nhiên tỉ mỉ vẽ nên. Với lịch sử hình thành khoảng 300 năm, hang động này đã trải qua quá trình kiến tạo kỳ diệu, tạo nên một không gian rộng lớn, độc đáo.

động ngườm ngao
(Ảnh: PYS Travel)

Bước vào động Ngườm Ngao, du khách như lạc vào một thế giới thần tiên với muôn hình vạn trạng nhũ đá. Những khối nhũ đá khổng lồ, với hình thù kỳ lạ, được ví như những tác phẩm điêu khắc tuyệt mỹ của thiên nhiên. Chắc chắn rằng khi bước vào hang động du khách sẽ cảm thấy ngỡ ngàng với vẻ đẹp của nơi đây. 

5.6. Suối Lenin

Nằm ẩn mình giữa sự hùng vĩ của núi non đại ngàn, suối Lê Nin Cao Bằng có một sức hút lạ kỳ. Với làn nước trong xanh như màu ngọc bích, tiếng dòng chảy róc rách quanh năm, nơi đây mang trong mình một bầu không khí thanh bình, tĩnh lặng và thư thái. Do đó, nơi đây luôn nằm trong lir những địa điểm check-in rất phổ biến được đông đảo bạn trẻ ưa chuộng.

suối lenin
Cảnh đẹp tựa như tranh, xanh như ngọc tại suối Lenin (Ảnh: PYS Travel)

Nói về nguồn nước suối ở đây, có lẽ không có từ ngữ mỹ miều nào có thể diễn tả được sự trong lành, mát lạnh và hiền hòa của nơi đây . Nếu bạn đứng trên bờ và nhìn xuống dòng nước, họ sẽ thấy rất rõ những đàn cá bơi lội nhẹ nhàng và uốn lượn - trông chúng thật mãn nguyện với cuộc sống bình yên, tự do, không vướng bận vào vòng xoay của thế gian này.

du lịch suối lenin
(Ảnh: PYS Travel)

Nếu bạn yêu thích khám phá mạo hiểm thì hãy thử ngược dòng suối Lê Nin để lên đầu nguồn. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng một khung cảnh cực kỳ ngoạn mục, nơi bờ suối nép sát vào chân núi với dòng chảy bị chia cắt bởi những vách đá sâu hun hút. Bắt đầu từ hõm núi này, dòng nước suối xanh ngắt đã len lỏi qua từng kẽ nhỏ giữa những khối đá gồ ghề của đại ngàn.

Xem thêm >> Những điều cần biết khi du lịch Trùng Khánh Cao Bằng

Đèo Mã Phục là điểm đến đầy sức hút cho những hành trình khám phá, đồng thời là niềm tự hào về cảnh quan của vùng đất biên cương. Vẻ đẹp của những dãy núi đá vôi sừng sững tại đây vẫn luôn là biểu tượng bền vững, mời gọi du khách dừng chân để cảm nhận trọn vẹn sức hút đặc trưng của đèo Mã Phục Cao Bằng. Đây chắc chắn là tọa độ không thể bỏ lỡ cho những ai muốn tìm về giá trị nguyên bản và sự tĩnh tại giữa lòng di sản.

Cùng PYS Khám phá vẻ đẹp hùng vĩ của vùng đất Cao Bằng ngay thôi:

Tour Hồ Ba Bể - Thác Bản Giốc 3 ngày 2 đêm từ Hà Nội

Tour Hồ Ba Bể - Thác Bản Giốc 4 ngày 4 đêm từ TP.HCM

Tour du lịch Cao Bằng

Tham khảo chùm tour dịp Tết Nguyên Đán 2026 từ PYS Travel:

Tour Trong Nước tết Nguyên Đán 2026

Tour Du Xuân Lễ Chùa

Bản Quyền Hình Ảnh: 

PYS Travel luôn tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ về tác phẩm nhiếp ảnh, ảnh chụp của các cá nhân và tổ chức. Chúng tôi luôn cố gắng nỗ lực liên hệ với tất cả các tác giả có ảnh được sử dụng để xin sự cho phép sử dụng ảnh. Nếu có sự sơ xuất hay thiếu sót nào, chúng tôi xin được gửi lời xin lỗi tới các tác giả, chủ sở hữu hình ảnh. Các anh/chị cũng vui lòng gửi phản hồi lại cho PYS Travel: https://pystravel.vn/ban-quyen-hinh-anh 

Điều khoản và phản hồi về việc sử dụng hình ảnh trên website này vui lòng xem tại đây

Đăng Ký Nhận Ưu Đãi

Mỗi ngày chúng tôi đều gửi đến khách hàng của mình những tin tức thú vị, những ưu đãi hấp dẫn